مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، با تشریح مهم‌ترین شاخص‌ها و اولویت‌های حوزه بهداشت مدارس، بر ضرورت ارتقای خدمات مراقبتی، بهبود زیرساخت‌های بهداشتی و تقویت همکاری دانشگاه علوم پزشکی و آموزش‌وپرورش برای تأمین سلامت دانش‌آموزان تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دکتر اردشیر رحیم‌زاده، مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه، با اشاره به اهمیت سلامت دانش‌آموزان اظهار کرد: سلامت دانش‌آموزان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های نظام سلامت و از ارکان توسعه پایدار جامعه است. مدرسه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محیط‌های رشد و تربیت کودکان و نوجوانان، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری رفتارهای سالم، پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای سلامت جسمی، روانی و اجتماعی دارد.

وی افزود: حوزه بهداشت مدارس با هدف حفظ و ارتقای سلامت دانش‌آموزان، مجموعه‌ای از برنامه‌های مراقبتی، آموزشی، نظارتی و پیشگیرانه را دنبال می‌کند که ارزیابی اثربخشی آن‌ها از طریق شاخص‌های بهداشتی امکان‌پذیر است.

مهم‌ترین شاخص‌های بهداشت مدارس

دکتر رحیم‌زاده با تشریح مهم‌ترین شاخص‌های بهداشت مدارس گفت: مراقبت و غربالگری سلامت، شامل پوشش مراقبت‌های سلامت، بررسی وضعیت رشد، غربالگری بینایی و شنوایی، شناسایی مشکلات جسمی و پیگیری موارد نیازمند ارجاع است.

مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان افزود: بهداشت محیط و ایمنی مدارس نیز از دیگر شاخص‌های مهم این حوزه است که نظارت بر سلامت آب آشامیدنی، سرویس‌های بهداشتی، وضعیت تهویه، روشنایی، نظافت، دفع پسماند و ایمنی محیط آموزشی را شامل می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت سلامت دهان و دندان دانش‌آموزان اظهار کرد: آموزش بهداشت دهان، پیشگیری از پوسیدگی، شناسایی مشکلات دندانی و توسعه خدمات مراقبتی از محورهای مهم این بخش به شمار می‌رود.

دکتر رحیم‌زاده در ادامه به موضوع تغذیه سالم و مکمل‌یاری اشاره کرد و گفت: نظارت بر بوفه مدارس، ترویج مصرف صبحانه و میان‌وعده سالم، آموزش الگوی تغذیه صحیح و توزیع مکمل‌هایی مانند ویتامین D و آهن در مدارس سطح استان از برنامه‌های این حوزه است.

وی سلامت روان و اجتماعی را نیز یکی از شاخص‌های مهم بهداشت مدارس دانست و افزود: آموزش مهارت‌های زندگی، مدیریت استرس، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و شناسایی و ارجاع موارد نیازمند حمایت تخصصی در این بخش دنبال می‌شود.

مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به برنامه‌های پیشگیری از بیماری‌ها تصریح کرد: آموزش بهداشت فردی، شست‌وشوی صحیح دست‌ها، رعایت بهداشت تنفسی و همکاری در اجرای برنامه‌های واکسیناسیون گروه‌های هدف از دیگر اقدامات حوزه بهداشت مدارس است.

دکتر رحیم‌زاده همچنین ترویج فعالیت بدنی و سبک زندگی سالم را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: ترویج تحرک روزانه، پیشگیری از کم‌تحرکی و اضافه‌وزن و ارتقای آگاهی دانش‌آموزان درباره خودمراقبتی از دیگر محورهای این حوزه محسوب می‌شود.

اهمیت پایش و تحلیل شاخص‌ها

وی با تأکید بر اهمیت پایش و تحلیل شاخص‌های بهداشت مدارس گفت: شاخص‌های بهداشت مدارس صرفاً اعداد آماری نیستند، بلکه ابزار تصمیم‌گیری برای شناسایی نقاط قوت، تعیین اولویت‌ها و اصلاح برنامه‌ها محسوب می‌شوند.

دکتر رحیم‌زاده افزود: بررسی میزان پوشش خدمات، کیفیت مراقبت‌ها، وضعیت بهداشتی مدارس، میزان رفع نواقص و پیگیری موارد ارجاعی، تصویری واقعی از عملکرد این حوزه ارائه می‌دهد.

مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان ادامه داد: در این مسیر، استفاده از اطلاعات دقیق، ثبت منظم داده‌ها و تحلیل عملکرد به تفکیک شهرستان‌ها و مناطق برخوردار و کم‌برخوردار، نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات و تحقق عدالت در سلامت دارد.

چالش‌ها و اولویت‌های اجرایی

دکتر رحیم‌زاده با اشاره به چالش‌های حوزه بهداشت مدارس اظهار کرد: از مهم‌ترین موضوعات نیازمند توجه در این حوزه می‌توان به تأمین و توزیع متناسب نیروی انسانی، بهبود زیرساخت‌های بهداشتی مدارس، تقویت نظام ارجاع و پیگیری، ارتقای سواد سلامت خانواده‌ها، توسعه آموزش‌های سلامت‌محور و تقویت همکاری بین دانشگاه علوم پزشکی و آموزش‌وپرورش اشاره کرد.

وی افزود: در همین راستا، اولویت اصلی حوزه بهداشت مدارس استان، افزایش پوشش خدمات مراقبتی، ارتقای کیفیت نظارت‌های بهداشتی، توجه ویژه به مدارس مناطق کمتر برخوردار، تقویت سلامت روان دانش‌آموزان و حرکت به سمت مدیریت مبتنی بر شاخص و شواهد است.

نقش همکاری بین‌بخشی در ارتقای سلامت دانش‌آموزان

مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاه‌های مرتبط گفت: تأمین سلامت دانش‌آموزان مسئولیتی مشترک است و تحقق اهداف آن نیازمند همکاری مستمر دانشگاه علوم پزشکی، آموزش‌وپرورش، مدیران مدارس، مراقبان سلامت، خانواده‌ها و سایر دستگاه‌های مرتبط است.

دکتر رحیم‌زاده خاطرنشان کرد: هماهنگی بین‌بخشی، آموزش مستمر، نظارت هدفمند و پیگیری مشکلات شناسایی‌شده می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد محیطی سالم، ایمن و حمایتگر برای دانش‌آموزان باشد.

وی با تأکید بر اینکه ارتقای شاخص‌های بهداشت مدارس اقدامی بنیادین برای حفظ سلامت نسل آینده است، گفت: رویکرد ما باید بر پیشگیری، شناسایی زودهنگام مشکلات، ارائه خدمات باکیفیت، کاهش نابرابری در دسترسی به خدمات و ارزیابی مستمر نتایج استوار باشد.

دکتر رحیم‌زاده هدف نهایی این برنامه‌ها را برخورداری تمامی دانش‌آموزان از محیط آموزشی سالم، خدمات بهداشتی مناسب و آموزش‌های ضروری برای انتخاب سبک زندگی سالم عنوان کرد.

وی در پایان سخنان خود یادآور شد: مدرسه سالم، دانش‌آموز سالم و جامعه سالم؛ مسیری مشترک برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر است.